Studio-keuzehulp

In de studio kun je veel verschillende apparatuur gebruiken. Maar welke apparatuur is nou het beste voor jouw project? Kies je ervoor om een flitser neer te zetten of ga je toch voor een lamp? Welke achtergronden heb je nodig? Wij begrijpen natuurlijk dat de keuze voor studio-apparatuur niet altijd makkelijk is. Daarom schijnen wij wat licht op dit probleem, zodat jij altijd de juiste apparatuur in de studio hebt staan.

Studioflitser of continu licht?

Zonder licht ga je niet ver komen. Daarom is het belangrijk om stil te staan bij wat voor licht je wil gebruiken bij je studioshoot. Dit kan flitslicht of continulicht zijn. Er zijn zowel voor- als nadelen bij het gebruik van deze lichten. Hieronder leggen we de belangrijkste verschillen uit.

Continulicht

Met continulicht worden lampen bedoeld. Deze voorzien je onderwerp de hele tijd van licht. Het grootste voordeel hiervan is dat je direct ziet wat het licht doet met het onderwerp. Als je de lamp verplaatst, zie je meteen wat voor effect dit heeft. Daarna, als dat naar wens is, kun je beginnen met het selecteren van de juiste instellingen voor de camera. Je kan ervoor kiezen om nu een lichtmeter te gebruiken, om de ideale lichtsterkte en de bijbehorende instellingen te bepalen. Vervolgens kun je direct door met het maken van foto's.

Over het algemeen wordt er bij fotografie het meest gebruik gemaakt van daglichtlampen, maar je kan ook warmer licht gebruiken. Bij veel ledlampen is de kleurtemperatuur aanpasbaar. Je draait aan de knop en ziet direct hoe warm of koud het licht gaat zijn op de foto. Niet alleen het licht, maar ook de lamp zelf kan warm worden. Let daarom goed op wanneer je bijvoorbeeld werkt met modellen. De warme lamp kan na verloop van tijd vervelend worden voor het model, maar ook voor jou als fotograaf, want je wil toch echt geen zweetdruppels op het gezicht van je model zien. Overigens worden ledlampen een stuk minder warm dan andere soorten lampen.

Continulicht is geschikt voor minder bewegelijke onderwerpen, zoals producten of eten. Ook bij het fotograferen van flitsgevoelige onderwerpen, zoals pasgeboren kinderen of (huis)dieren, komt continulicht goed van pas. Uiteraard is continulicht de enige mogelijkheid als je in de studio gaat filmen. Onderaan deze pagina hebben we nog een extra stukje staan over speciale verlichting voor filmmakers, waar je als fotograaf misschien ook wat aan hebt.

Flitslicht

Bij flitslicht kan er gewerkt worden met reportageflitsers of studioflitsers. Hoewel de voordelen van flitslicht over het algemeen gelden bij beide soorten, focussen we voor nu even alleen op flitsers voor in de studio.

Het grootste voordeel van een flitser is dat ze veel meer vermogen hebben dan een lamp. Je krijgt dus meer licht op je onderwerp. Doordat het licht fel en kort is, kun je bewegingen bevriezen.

De meeste studioflitsers zijn voorzien van een modellicht (of instellicht). Dit modellicht helpt bij het positioneren en richten van de flitsers, maar het uiteindelijke resultaat van de flits(sterkte) zal toch pas zichtbaar zijn op de foto. Dit maakt het gebruik van flitslicht voor de beginnende studiofotograaf een iets grotere uitdaging.

Wij gebruiken flitslicht het liefst bij portretfotografie, (fashion)shoots met modellen en studio-opstellingen waar snelle bewegingen voorkomen.

Welke studioflitser is geschikt voor mij?

Er zijn erg veel verschillende soorten studioflitsers beschikbaar in verschillende prijsklassen. Voordat je een keuze maakt, is het handig om jezelf af te vragen waarvoor je de flitser gaat gebruiken. Wat voor licht wil je en aan welke eisen moet de flitser voldoen zodat jij de foto kan maken die je wil?

Het is handig om eerst te kijken naar het vermogen van de flitser. Dit wordt uitgedrukt in watt per seconde en dit geeft ook aan wat de lichtopbrengst zal zijn. Deze lichtopbrengst is meestal in te stellen in grote of kleine stappen, afhankelijk van wat je nodig hebt. Het richtgetal geeft de hoeveelheid flitslicht aan. Hoe hoger deze is, des te meer licht de flits zal opleveren.

De flitsduur en de recycletijd (oplaadtijd) geven aan hoe snel en hoe vaak je achter elkaar kan flitsen. Dit is handig om in je achterhoofd te houden als je een fotoshoot gaat doen met veel snelle bewegingen. Dan wil je deze kort achter elkaar vast kunnen leggen.

Flitsers voor de beginners

Voor de beginnende studiofotografen hebben we de drie flitsers geselecteerd. Hierbij hebben we rekening gehouden met het gebruiksgemak, maar ook de aanschafprijs. Hiermee krijg je goed flitslicht en leer je snel met flitsers om te gaan. De Godox AD200 Pro ligt al wat meer in de richting voor wat gevorderde fotografen, maar is zeer gemakkelijk in het gebruik.

Flitsers voor de professionele fotograaf

De volgende drie flitsers zijn echte studiowerkpaarden. Ze zijn voorzien van meer functies en geven je meer controle over de instellingen. Zo heb je voor elke situatie de juiste flitser in huis. De mogelijkheden zijn bijna oneindig en deze flitsers zullen je fotografie naar een nog hoger niveau tillen.

Welke lamp is geschikt voor mij?

Net als bij flitsers is het belangrijk om jezelf eerst af te vragen wat je er precies mee wilt gaan doen. Wat voor soort licht wil je? Is dit daglicht of warm licht? Misschien is het wel een combinatie en ben je beter af met een bi-color ledlamp. Werk je liever met hard of zacht licht? Dan is het belangrijk om lichtvormers te gebruiken. Daarover staat er hier meer geschreven.

Het vermogen van de lamp wordt meestal uitgedrukt in watt. Dit hoeft nog niet per se iets te zeggen over de lichtopbrengst, want een ledlamp produceert bijvoorbeeld veel meer licht met minder watt dan een spiraal- of gloeilamp. De kracht van het licht wordt vaak uitgedrukt in lux of lumen. Het verschil tussen deze twee staat uitgelegd in onze Studio ABC. Over het algemeen wil je een grotere lichtopbrengst bij grotere onderwerpen of als de afstand tussen de lamp en het onderwerp groot is. Kies voor een dimbare lamp om de lichtopbrengst te kunnen afwisselen.

Ledlampen zijn steeds meer aanwezig in studio's vanwege de grote flexibiliteit die ze met zich meebrengen. Het wisselen tussen kleurtemperatuur (soms zelfs andere kleuren), het traploos dimmen, het niet warm worden én de hoge lichtopbrengst met weinig verbruik maakt ze een uitstekende keus voor in de studio.

Lampen voor de beginners

Deze ledlampen van LedGo zorgen voor veel flexibiliteit waardoor je er alle kanten mee op kan. Omdat meerdere lampen vaak een betere belichting geven, hebben we ook twee sets geselecteerd waarmee je in één keer klaar bent om aan de slag te gaan.

Lampen voor de professionele fotograaf of filmmaker

Deze lampen zijn een stuk groter van formaat en hebben ook een veel hogere lichtopbrengst. Ze bieden je veel flexibiliteit en zullen de studio van mooi licht voorzien. Deze zijn geschikt voor de fotograaf, maar ook de filmmaker die de studio induikt. De Nanlite Forza is beschikbaar in meerdere uitvoeringen met verschillende vermogens. Met meerdere van deze lampen creëer je eenvoudig de ideale lichtopstelling.

Speciale verlichting

Om in de studio leuke effecten te creëren kun je naast je standaardlampen ook één van deze gebruiken. Ledstrips of 'Tubelights' zijn smalle buizen gevuld met leds. Deze zijn in sterkte in te stellen, maar ook is de kleur aanpasbaar over het gehele kleurenspectrum. Ze zijn ook erg handig als je weinig ruimte hebt. De zeer compacte lamp van Litra kun je overal tussen stoppen of achter verbergen. Handig voor effecten, maar ook voor extra belichting op lastige plekken.

Welk achtergrondsysteem moet ik nemen?

In principe zijn er drie verschillende soorten achtergrondsystemen beschikbaar. Met muurbevestiging, op statieven en een volledig opvouwbare achtergrond. Welk achtergrondsysteem is voor jou het meest geschikt?

Als je een eigen studio hebt waar je vaak met achtergronden werkt, dan is een muurbevestiging de beste keus. Je hoeft het geheel niet telkens op te zetten waardoor je veel minder tijd kwijt bent. Helaas hebben we niet allemaal een eigen studio. Daarom is een inklapbare set ook erg handig. Deze bestaat uit twee statieven en een dwarsbalk waar de achtergrond aan vast wordt gemaakt. Wil je liever nóg sneller kunnen werken én minder spullen vervoeren? Dan is een opvouwbare achtergrond geschikt. Deze staat binnen enkele seconden klaar. Je kunt dan direct gaan fotograferen.

Deze flexibele achtergronden hebben het grote voordeel dat ze snel staan, maar ook dat ze minder snel kreukels of vouwen in het doek hebben doordat er veel spanning staat op het doek. Een papieren achtergrond of een doek kan sneller vies worden en zal dus eerder vervangen moeten worden. Als je kiest voor een opvouwbare achtergrond, is de oppervlakte vaak wel beperkter. Dus als je een grote achtergrond wil, ga dan voor een andere opstelling.

Welke achtergrondsoort moet ik kiezen?

Een papieren achtergrond is een stuk sneller én goedkoper om te vervangen dan een doek. Als er kreukels in zitten of het papier is vies geworden, dan kun je dit stuk afsnijden en de rol verder afrollen. Een doek is een stuk lastiger om schoon te houden. Meestal worden doeken daarom ook echt alléén als achtergrond gebruikt. De papieren rollen kun je door laten lopen over de vloer om zo dezelfde kleur helemaal door te trekken tot onder in je foto. Zo staat je model ook mooi op dezelfde kleur ondergrond als dat de achtergrond is.

Gebruik je voornamelijk één kleur én alleen als achtergrond? Dan is een doek geschikt voor jou. Wil je graag kunnen afwisselen en foto's maken waarbij de achtergrond doorloopt over de vloer? Dan raden wij een papieren achtergrond aan.

Lichtvormers

Een lichtvormer kan eigenlijk omschreven worden als gereedschap van een fotograaf. Er zijn allerlei soorten lichtvormers. Denk bijvoorbeeld aan softboxen en octaboxen, reflectors, paraplu's, beautydishes, grids en snoots. Elk type geeft op eigen wijze vorm aan het licht dat uit je studioflitsers of lampen komt. Kijk op de lightshapers- en belichtingspagina voor meer uitleg over welke lichtvormer voor jou geschikt is!

Benieuwd naar meer materiaaltips? Ga dan naar de musthaves-pagina. Of wil je meer lezen over het maken van foto's in de studio? Lees dan deze elf tips voor studiofotografie.